Jesteś tutaj
Start > Prawo a zdrowie > Klauzula sumienia

Klauzula sumienia

klauzula sumienia

Co jakiś czas przez media przetaczają się kolejne dyskusje wszelkiej maści specjalistów dotyczące funkcjonowania w polskim prawie tak zwanej klauzuli sumienia. Niestety, najczęściej wspomina się o niej w sytuacjach, gdy na linii lekarz-pacjent rodzi się konflikt. Jakie prawa ma lekarz i czego może nam odmówić ze względu na klauzulę sumienia?

Prawo obowiązuje nas wszystkich bez wyjątku. Zdarzają się jednak momenty, gdy prawa jednej osoby zazębiają się w jakiś sposób z prawami innej i dochodzi do nieuchronnego konfliktu. Tak jest, na przykład, z prawem do wolności słowa z jednej strony, a obrazą uczuć religijnych z drugiej. Na styku praw pacjenta i praw lekarza również pojawiają się kwestie dyskusyjne – jak klauzula sumienia.

Konstytucja

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje prawo do ochrony zdrowia oraz równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych oraz zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia. Natomiast ustawa z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta przyznaje pacjentowi prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej.

Z konstytucji wynika także gwarancja wolności sumienia i religii. Kodeks Etyki Lekarskiej podkreśla, że prawo to przysługuje także lekarzowi w trakcie wykonywania swojej pracy: Dla wypełnienia swoich zadań lekarz powinien zachować swobodę działań zawodowych, zgodnie ze swoim sumieniem i współczesną wiedzą medyczną. Klauzula sumienia nie może jednak doprowadzić do jakiegokolwiek zaniechania i złamania prawa pacjenta do ochrony życia i zdrowia. Co jednak mieści się w sformułowaniu „ochrona życia i zdrowia”, a co już nie?

klauzula sumienia

Nie musimy być ekspertami w zakresie etyki lekarskiej i znać opasłych kodeksów, by wiedzieć, kiedy lekarz nie może powołać się na klauzulę sumienia. Jakie to sytuacje?

Kiedy nie obowiązuje?

Klauzula sumienia (na razie) ma zastosowanie tylko w kilku przypadkach. Są to bardzo trudne, skomplikowane prawnie i etycznie sytuacje: aborcja, eutanazja, samobójstwo czy selekcja eugeniczna. Wątpliwości mogą wystąpić także w sytuacji, gdy lekarz odmawia przepisania środków antykoncepcyjnych czy odurzających (stosowanych choćby w celu łagodzenia ataków padaczki – niedawno nagłośniona sprawa – brak zgody na użycie marihuany leczniczej).

Lekarz natomiast nie ma prawa odmówić wykonywania swojej pracy ze względu na sprzeciw sumienia, gdy wypadek jest nagły, wymaga natychmiastowego działania, a pacjent jest narażony na ciężkie uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia i ryzyko utraty życia. W takich momentach bez względu na przekonania lekarz obowiązany jest do udzielenia pomocy potrzebującemu.

Dodaj komentarz

Top